zamknij

Wiadomości

Jest pierwszy raport Państwowej Komisji ds. Pedofilii. Poraża!

2021-07-26, Autor: Bartłomiej Furmanowicz

Dzisiaj pojawił się ponad 250-stronicowy raport Państwowej Komisji ds. Pedofilii. To pierwszy tak obszerny dokument w Polsce poruszający problemy dzieci. Co z niego wynika? Ponad 35% sprawców pedofilii to członkowie rodziny skrzywdzonego dziecka. W blisko 30% spraw, podejrzanym była osoba duchowna.

Reklama

Pełna treść dokumentu brzmi: „PIERWSZY RAPORT PAŃSTWOWEJ KOMISJI do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15”.

I faktycznie, to pierwszy tak obszerny raport komisji po roku jej aktywności. Całość składa się dokładnie z 254 stron podzielonych na 8 części. Czego się z niego dowiedzieliśmy?

Pozory mylą

Jak czytamy na wstępie, wyobrażenie o tzw. typowym sprawcy przestępstw seksualnych przeciwko małoletnim jest bardzo odległe od rzeczywistego obrazu.

- Często wyobrażamy sobie tzw. typowego pedofila jako starszego mężczyznę, który przesiaduje w okolicach placów zabaw, wykonuje z ukrycia zdjęcia dzieci, a same ofiary porywa i w dalszej kolejności wykorzystuje seksualnie przy pierwszych oznakach nieuwagi rodziców. Przykładem są głośne, zapadające w pamięć przypadki wykorzystywania seksualnego dzieci oraz dopuszczania się innych przestępstw, np. Mariusza Trynkiewicza i Josepha Fritzla – dowiadujemy się z raportu.

Badania nad charakterystyką psychologiczną sprawców przestępstw przeciwko wolności seksualnej są prowadzone już od dłuższego czasu. O ile badaczom udało się ustalić cechy psychologiczne, które rzeczywiście współwystępują częściej w tej grupie osób (zostaną one omówione w dalszej części rozdziału), to wyobrażenie o jednym typie sprawcy jest błędne. Grupa ta jest na tyle różnorodna i charakteryzuje się odmiennymi profilami psychologicznymi, że trudno w tym wypadku wskazać jedną drogę, która prowadzi do stania się sprawcą tak poważnych czynów.

- Nie każdy sprawca przestępstwa seksualnego, w którym ofiarami są dzieci, jest automatycznie osobą z zaburzeniem pedofilnym w rozumieniu klinicznym – czytamy.

Autorzy raportu wskazują, że jedną z przyczyn wykorzystywania seksualnego dziecka jest to, że dana osoba nie ma możliwości lub umiejętności nawiązywania i utrzymywania bliskich relacji społecznych z innymi ludźmi.

- Do podjęcia stosunku seksualnego z dorosłą kobietą lub mężczyzną (z wyjątkiem płatnej prostytucji) wymagane jest zwykle nawiązanie relacji romantycznej. Zazwyczaj w pierwszej kolejności przez dłuższy czas kogoś poznajemy, spotykamy się, rozmawiamy na coraz to bardziej złożone tematy, a dopiero później podejmujemy z taką osobą kontakt seksualny. Ten tylko pozornie prosty proces społeczny może zostać zaburzony na wielu różnych etapach. W konsekwencji może się zdarzyć, że dana osoba może nie być w stanie nawiązać relacji romantycznej oraz seksualnej z dorosłym partnerem, zatem w celu wyładowania pobudzenia seksualnego jej ofiarą stanie się często osoba słabsza fizycznie i nieświadoma wielu aspektów społecznych – dziecko – dowiadujemy się.

Dlaczego dochodzi do wykorzystania? Na to składa się wiele czynników, m.in.:

- nieśmiałość;

- obniżona zdolność intelektualna;

- upojenie alkoholowe;

- zaburzenia psychiczne;

Autorzy podkreślają, że zdecydowana większość polskich sprawców przestępstw przeciwko wolności seksualnej dzieci nie popełniła tego przestępstwa w wyniku występowania zaburzenia pedofilnego.

- Blisko 10% sprawców przestępczości seksualnej wobec dzieci stanowią osoby z wyższym wykształceniem. Podobny odsetek sprawców analizowanych spraw karnych cechował się inteligencją wyższą niż przeciętna. Ten typ sprawców omawianej przestępczości charakteryzuje się szczegółowym planowaniem aktywności seksualnej z dziećmi w ten sposób, żeby z jednej strony realizować swoje zaburzone preferencje seksualne, a z drugiej – zmniejszyć szansę na wykrycie sprawy.

W badaniach aktowych przeanalizowanych zostało 345 przypadków z 245 postępowań sądowych. Różnica między liczbą postępowań a liczbą przypadków wynika z tego, że w niektórych sprawach występował więcej niż jeden pokrzywdzony lub więcej niż jeden sprawca. Analiza akt poszczególnych spraw nie zawsze dawała możliwość ustalenia, czy dana zmienna występuje, ze względu na brak danych w dokumentach sądowych.

Co wiemy o pokrzywdzonych?

W zdecydowanej większości zło dotyka dziewczynki (93%) niż chłopców (7%)

plec

Najczęściej w chwili popełniania przez sprawcę przestępstwa, dziecko było w wieku 13-15 lat (49% przypadków). Niewiele mniej, bo 41% pokrzywdzonych miało 7-12 lat, 8% - 4-6 lat i 1% - 0-3 rok życia.

wiek-dz

Do przestępstw najczęściej dochodziło w miastach do 50 tys. mieszkańców i na wsiach.

miejsowosc-dziecko

 

W 263 przypadkach istniała możliwość ustalenia faktu, czy dziecko posiadało niepełnosprawność intelektualną. W 244 przypadkach dzieci funkcjonowały w ramach szeroko pojętej normy, jedynie u 19 dzieci występowała niepełnosprawność intelektualna.

niepelnosprawnosc-dz

W 242 przypadkach możliwe było ustalenie miejsca pobytu dziecka w analizowanych sprawach 184 dzieci przebywało w rodzinach biologicznych. 45 dzieci przebywało w rodzinach zastępczych spokrewnionych i niespokrewnionych oraz pogotowiach rodzinnych i rodzinnym domu dziecka. 9 dzieci przebywało w młodzieżowych ośrodkach socjoterapeutycznych i wychowawczych oraz na oddziałach psychiatrycznych, a 4 w internatach, bursach i specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych.

miejsce-pobytu-dz

W 217 przypadkach było możliwe ustalenie statusu rodziny pokrzywdzonego w chwili popełnienia czynu zabronionego. Pokrzywdzone dzieci w 125 przypadkach wychowywały się w domach, w których rodzice pozostawali we wspólnym pożyciu, a w pozostałych 92 przypadkach rodzice dziecka nie mieszkali razem.

porzycie-dzW 209 przypadkach możliwa była ocena sytuacji finansowej rodziny dziecka pokrzywdzonego, z czego w 150 (44%) sytuację socjoekonomiczną można ocenić jako przeciętną. Trudna i bardzo trudna sytuacja finansowa występowała łącznie w 55 domach, co stanowi 16% próby, w której możliwe było ustalenie badanej zmiennej.

finanse-dz

Dziecko samo ujawniło informacje o czynie w 121 przypadkach. Jeśli dziecko nie zdecydowało się ujawnić informacji samo, to najczęściej objawy molestowania zauważał rodzic. Relatywnie najrzadziej fakt wykorzystania seksualnego ujawniał rówieśnik, znajomy, pracownik socjalny czy opiekun prawny.

kto-zauwazyl

Pomimo braków danych ze względu na występowanie spraw internetowych – w 218 przypadkach udało się ustalić, czy pokrzywdzony na etapie postępowania przygotowawczego był objęty opieką psychologiczną. W 170 przypadkach dziecko nie miało opieki psychologa.

postepowanie-sadowe

Krzywdzone na całe życie

Autorzy raportu w oparciu o opinie specjalistów przedstawili analizę. Wynika z niej, że:

- u dzieci, którym prezentowano treści pornograficzne występowała depresja;

- pokazywanie narządów płciowych dzieciom, eksponowanie im czynności seksualnych współwystępuje u nich z koszmarami nocnymi;

- dotykanie mające charakter seksualny z wyłączeniem intymnych części ciała koreluje u dzieci z lękiem, poczuciem winy oraz depresją;

- dzieci, które sprawca całował głęboko w usta, istotnie częściej odczuwały lęk, poczucie winy oraz cierpiały z powodu depresji, ponadto ujawniały się u nich zachowania agresywne;

- pokrzywdzeni, którym dotykano intymnych części ciała (piersi, genitalia, pośladki), odczuwali lęk, poczucie winy, depresję, występowały u nich zachowania agresywne, autoagresywne, w tym próby samobójcze oraz koszmary nocne;

- dotykanie intymnych części ciała dziecka skutkuje bardzo dużą liczbą szkód psychicznych;

- dzieci, które były masturbowane przez sprawcę, odczuwają wysoki lęk, poczucie winy oraz depresję; pokrzywdzeni ci częściej prezentowali zachowania autoagresywne;

- dzieci, z którymi sprawca odbywał stosunki udowe i oralne, doświadczały lęku, poczucia winy, depresji, podejmowały próby samobójcze, zachowania autoagresywne, występowały u nich koszmary nocne oraz częściej sięgały po środki psychoaktywne;

- lęk i poczucie winy współwystępowały u dzieci, którym wprowadzano palce lub przedmioty do odbytu lub pochwy;

- odbywanie stosunku analnego z dzieckiem istotnie koreluje z występowaniem u niego lęku, depresji, poczucia winy, zachowań autoagresywnych oraz koszmarów nocnych.

Co wiemy o sprawcach?

W zdecydowanej większości przypadków sprawcy to mężczyźni, jedynie niewielki udział w analizowanych sprawach miały kobiety.

plec-sprawca

Przeciętnie sprawca w chwili popełnienia przestępstwa miał 34 lata. Okres wczesnej dorosłości jest czasem, w którym najczęściej sprawca dopuścił się wykorzystywania seksualnego dziecka.

 

wiek-sprawcy

Prowadzone analizy dotyczyły także wieku sprawców. 25 osób, które popełniły przestępstwo na tle seksualnym wobec małoletniego, to niepełnoletni w momencie popełnienia czynu (byli sądzeni jako osoby pełnoletnie).

pelnoletni-sprawca

Najwięcej spośród objętych badaniami sprawców, bo 95, zamieszkiwało w małych miejscowościach (do 50 tys. mieszkańców). Dużą grupę stanowili także sprawcy mieszkający na wsi.

gdzie-mieszkal-sprawca

Przeprowadzona w ramach badań aktowych analiza danych pozwoliła ustalić, że znaczna liczba sprawców to osoby niebędące w związkach formalnych. Dużą grupą osób dopuszczających się wykorzystywania seksualnego dzieci byli także żonaci/mężatki – 65 sprawców. Siedmiu było po rozwodzie, a tylko jeden sprawca pozostawał w separacji.

stan-cywilny-sprawca

Niemal połowa wszystkich sprawców miała własne dzieci.

dzieci-sprawca

Większość sprawców ukończyła obowiązkową edukację lub miała wykształcenie zasadnicze zawodowe. Relatywnie niewielki procent sprawców legitymuje się wykształceniem wyższym.

wykrzystlcenie-sprawca

W momencie popełnienia czynu znacząca większość sprawców była aktywna zawodowo, z czego 101 wykonywało prace fizyczne. 55 utrzymywało się z prac dorywczych. Najmniej liczną grupę w przeprowadzonych badaniach stanowili pracownicy umysłowi.

zawod-sprawca

Wśród sprawców dwóch było księżmi, a dwie osoby związane były z obszarami sportu. Większość skazanych za przestępstwo wykorzystania seksualnego sprawców nie pełniła żadnej z przedstawionej na wykresie funkcji społecznej związanej z obszarem oświaty i wychowania.

funkcja-spoleczna-sprawca

Sytuacja finansowa 14 sprawców była bardzo dobra. Trudną i bardzo trudną sytuację materialną odnotowano w przypadku 97 sprawców. W większości jednak sytuacja materialna sprawców była przeciętna.

sytuacja-materialna-sprawca

Niemal połowa wszystkich objętych badaniami sprawców mieszkała we własnym domu rodzinnym/ z rodziną pochodzenia. Jedynie pięć osób przyznawało się do swojej bezdomności w chwili popełnienia czynu.

gdzie-mieszkal-sprawca

Większość – 188 sprawców – nawiązała w przeszłości relacje intymne z dojrzałą płciowo osobą. Jedynie 26 spośród wszystkich badanych osób nigdy nie miało kontaktów seksualnych z dojrzałym płciowo partnerem. Należy dodać, że także w okresie popełniania czynu ponad połowa sprawców (51%) pozostawała w kontaktach seksualnych z dojrzałą płciowo osobą.

kontak-dojrzala-osoba-sprawca

W stosunku do 29 sprawców stwierdzono zaburzenie seksualne pod postacią pedofilii. Jednak zdecydowana większość to osoby, które – nie posiadając tego zaburzenia – wykorzystały dziecko, traktując je jako zastępstwo dojrzałego partnera. Aż w 89 przypadkach analiza akt spraw nie pozwoliła ustalić, czy u sprawcy występowały zaburzenia pod postacią pedofilii, co może mieć związek z brakiem opinii biegłych seksuologów, kompetentnych do orzekania o występowaniu tego typu zaburzenia.

zaburzenie-preferencji-sprawca

Sprawców z niepełnosprawnością intelektualną i stopniem inteligencji poniżej przeciętnej było w sumie 45. Zdecydowana większość jednak charakteryzuje się inteligencją w granicach normy (N = 189). W 30% przypadków, ze względu na braki danych, nie można było ustalić funkcjonowania intelektualnego sprawcy.

inteligencja-psrawca

Jak dalej czytamy w raporcie, spośród tych sprawców, u których stwierdzono uzależnienie u 73% występowała choroba alkoholowa, a u 14% uzależnienie od narkotyków. W sumie 205 sprawców przed popełnieniem przestępstwa dopuściło się nieakceptowanych społecznie zachowań. 8% objętych badaniami wchodziło w konflikty, 7% dokonało kradzieży lub włamania, natomiast 6% podejmowało próby samobójcze i akty autoagresji. 6% wszystkich badanych sprawców wagarowało przed 13 rokiem życia.

28% sprawców nie przyjmowało odpowiedzialności za swoje działanie, a 16% przyjmowało ją jedynie częściowo. 26% sprawców przyjęło pełną odpowiedzialność za wykorzystywanie seksualne dziecka. Braki danych ujawnione w 74 przypadkach spraw karnych nie pozwoliły ustalić, czy sprawca wziął odpowiedzialność za swoje działanie.

W 35,36% wszystkich badanych spraw miejscem popełnienia czynu był internet. W przypadku kontaktów bezpośrednich najczęściej wykorzystanie seksualne odbywało się w miejscu zamieszkania sprawcy

Zbrodnia ze zbyt małą karą

Autorzy dokumentu wskazują, że w analizowanych sprawach jedynie w 32 przypadkach sądy zawyrokowały o zadośćuczynienie, a w 24 o nawiązkę. Nie odnotowano przypadków zasądzenia odszkodowania w analizowanych sprawach. W 83% przypadków sąd nie zawyrokował o żadnym środku kompensacyjnym.

- Jedynie w przypadku 20 dzieci zasądzono zadośćuczynienie, co stanowi około 8% wszystkich przypadków. Wysokość zadośćuczynienia pozostawała w przedziale od 200 zł (2 dzieci) do 80 000 zł (1 dziecko). Natomiast dla nawiązek przedział ten wynosił od 500 zł (15 dzieci) do 20 000 zł (2 dzieci) – czytamy.

Najczęstszy przedział wysokości grzywien to 1000 –5000 zł. Najniższa grzywna została przyznana w sprawie związanej z przymuszeniem małoletniej poniżej 15 roku życia do poddania się innej czynności seksualnej polegającej na dotykaniu w autobusie okolic jej krocza przez sprawcę posiadającego ograniczoną w znacznym stopniu zdolność pokierowania swoim postępowaniem. Najwyższe natomiast za namawianie przez komunikator internetowy dziecka w wieku 12 lat do spotkania i obcowania płciowego

- Najczęściej orzekanym środkiem karnym wobec sprawców był zakaz kontaktowania się z określonymi osobami, co stanowi 42% spośród wszystkich orzeczonych środków karnych. Ani razu nie orzeczono pozbawienia praw publicznych. Zakaz wykonywania określonego zawodu i zajmowania danego stanowiska orzeczono w sumie w 11% wyroków analizowanych sprawach karnych. Należy zauważyć, że wśród orzeczonych obowiązków poddanie się terapii uzależnień występowało jedynie w 12 sprawach (3,5%). W żadnej z badanych spraw ani razu nie orzeczono wobec sprawcy obowiązku opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym – dowiadujemy się.

Z raportu wynika, że sądy dosyć łagodnie obchodziły się ze sprawcami:

- Kara bezwzględnego pozbawienia wolności za zgwałcenie dziecka poniżej 15 roku życia orzekana przez sąd (art. 197 § 3 pkt 2 k.k.) wahała się od 3 do 10 lat, choć zakres ustawowy wynosi 3–12 lat;

- Kara bezwzględnego pozbawienia wolności za obcowanie płciowe z dzieckiem poniżej 15 roku życia orzekana przez sąd wahała się od 2 lat do 10 lat, tj. w żadnym przypadku nie były orzekane kary pomiędzy 10 a 12 lat;

- Kara bezwzględnego pozbawienia wolności za prezentowanie, udostępnianie, rozpowszechnianie treści pornograficznych dziecku poniżej 15 roku życia orzekana przez sąd wahała się od 4 miesięcy do 1 roku i była daleka od górnej granicy przewidzianej ustawowo;

- Kara bezwzględnego pozbawienia wolności za przechowywanie, posiadanie lub uzyskanie dostępu do treści pornograficznych z udziałem dziecka poniżej 15 roku życia orzekana przez sąd wahała się od 3 miesięcy do 2 lat. Nie orzekano kar między 2 a 5 lat;

- Kara bezwzględnego pozbawienia wolności za produkowanie, utrwalanie lub sprowadzanie treści pornograficznych z udziałem dziecka poniżej 15 roku życia orzekana przez sąd wahała się od 2 do 3 lat, podczas gdy przewidziane przez ustawodawcę granice sięgają 12 lat;

- Kara bezwzględnego pozbawiania wolności za publiczne prezentowanie treści pornograficznych najczęściej wynosiła 3 miesiące. Podczas gdy ustawodawca dał możliwość orzekania kary do 2 lat.

Krzywdzą członkowie rodziny, a duchowni?

Państwowa Komisja ds. Pedofilii pogrupowała też dane przyjmując kryterium osoby zgłaszającej.

W okresie objętym raportem zgłoszono następującą liczbę spraw:

- osoba obca – 116 spraw,

- rodzic małoletniego poszkodowanego – 77 spraw,

- poszkodowany – 39 spraw,

- osoba spokrewniona z osobą poszkodowaną – 13 spraw,

- osoba duchowna – 8 spraw,

- brak danych o osobie zgłaszającego – 43.

Wśród osób poszkodowanych przeważały osoby małoletnie płci żeńskiej – 188 osób. Zdarzało się, że w sprawie występowało np. 3 pokrzywdzonych. Liczba spraw nie zawsze odpowiadała liczbie poszkodowanych. Jako poszkodowanych płci męskiej wskazano 173 osoby. W pozostałych przypadkach brak było informacji o płci ofiary.

W zdecydowanej większości zgłoszeń (99% spraw) osoby poszkodowane w chwili czynu zabronionego nie miały ukończonych 15 lat. W pozostałym procencie spraw wiek poszkodowanych małoletnich w chwili przestępstwa mieścił się w przedziale od 15 do 18 lat.

W chwili popełnienia czynu zabronionego najmłodsza z osób poszkodowanych miała zaledwie rok, a najstarsza 16 lat. W 22 przypadkach poszkodowani to osoby w wieku do 3 lat. W 71 zgłoszonych do Państwowej Komisji sprawach poszkodowani to osoby w wieku od 3 do 10 lat.

Pozostali poszkodowani to osoby w wieku poniżej 15 lat (brak danych o wieku poszkodowanego w chwili czynu).

W zdecydowanej większości zgłoszeń jako potencjalnych sprawców przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich poniżej lat 15 wskazywano mężczyzn – 275 osób, co stanowi blisko 96% wszystkich zgłoszeń. W gronie potencjalnych sprawców znalazło się 17 kobiet.

W wielu zgłoszonych sprawach jako domniemanego sprawcę wskazywano rodzica (68 spraw) lub inną osobę spokrewnioną z poszkodowanym (36 spraw). To oznacza, że ponad 35% przypadków dotyczyła członków rodziny. Osoby obce dla poszkodowanych były podawane jako potencjalni sprawcy w 193 przypadkach.

Wśród zgłoszeń dotyczących niespokrewnionych sprawców najwięcej spraw dotyczyło osób duchownych (100 spraw). W blisko 1/3 spraw (a więc 30%), którymi zajmuje się Państwowa Komisja, osobą wskazaną jako sprawca wykorzystywania seksualnego dziecka jest osoba duchowna.

Jako sprawcy wykorzystania seksualnego małoletniego do lat 15 są wskazywane inne osoby, niespokrewnione z dzieckiem, ale dla niego znajome. W wielu sprawach wskazywanym potencjalnym sprawcą jest ktoś wywodzący się z bliskiego otoczenia poszkodowanego małoletniego, na przykład – sąsiad, przyjaciel domu, wychowawca z placówki opiekuńczo-wychowawczej czy internatu, trener w klubie sportowym, nauczyciel, pracownik domu pomocy społecznej czy też partner matki.

Co zawodzi?

Komisja przedstawiła też szereg nieprawidłowości, jak:

- Brak właściwej reakcji na przypadki wykorzystywania seksualnego dzieci

- Trudności w diagnozowaniu przejawów przemocy seksualnej

- Przedwczesne decyzje o odmowie wszczęcia śledztwa lub jego umorzeniu

- Przewlekłość postępowań karnych

- Nienależytą ochrona praw dzieci jako pokrzywdzonych w postępowaniu karnym

- Nieprawidłową reprezentacja małoletniego pokrzywdzonego w postępowaniu karnym

Rekomenduje m.in. reformę systemowych, proceduralnych i działań profilaktycznych. Należałoby też zmienić prawo karne, a także znowelizować ustawę o państwowej komisji.

Wg autorów, sprawy karne dotyczące pedofilii powinny być priorytetowe, a dziecko powinno mieć swojego adwokata. Z kolei prokurator w każdej takiej sytuacji powinien ustanawiać kuratora procesowego dla pokrzywdzonego dziecka.

Komisja stoi na tym, by sprawcy byli poddawani obligatoryjnemu opiniowaniu seksuologicznemu i psychiatrycznemu. Wnioskują, by byli poddawani terapii uzależnień. Przypadłaby się też dla pokrzywdzonych szybka ścieżka interwencyjna w postaci opieki psychologicznej.

Cały dokument możecie przeczytaj »TUTAJ«

Oceń publikację: + 1 + 0 - 1 - 0

Materiał oryginalny: https://www.rybnik.com.pl/wiadomosci,jest-pierwszy-raport-panstwowej-komisji-ds-pedofilii-poraza,wia5-3266-49207.html

Obserwuj nasz serwis na:

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami Użytkowników portalu. Redakcja portalu tuJastrzebie.pl nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.